Groninger Vredesfestival 21 september 2026
21 september 2026:
op de Internationale dag van de Vrede
organiseerden we
het eerste Groninger Vredesfestival
Het Groninger Vredesfestival 2026 trok een kleine 100 bezoekers. Zij konden genieten van eten, drinken, de harmonieuze antioorlogsliedjes van Leonard & Robert, met tafelgenoten hun zorgen en hoop delen, luisteren naar de heel verschillende sprekers en dichter en tot slot luisteren naar en meeswingen met het energieke queerkoor Diverdoatsie.
De kerkzaal was een paar dagen voor het festival door kunstenares Tjitske Dijkstra met hulp van vriendin Lous en de vier organisatoren van het festival prachtig aangekleed met kraanvogels die door de lucht leken te zweven en een aantal levensgrote vredesbeelden.
Tijdens de inkom was het nog net warm genoeg om buiten op het voorplein van de Doopsgezinde Kerk aan de Oude Boteringstraat iets lekkers te eten en te drinken, terwijl binnen alvast het voorgerecht op tafel werd gezet. Op het plein was informatie te vinden bij de Vredeskar – die dit keer voor het eerst in gebruik was – waarmee we in de toekomst bij acties langsgaan om vredesinformatie uit te delen.
Wat aarzelend schuifelden de eerste bezoekers de kerkzaal in, naar de eettafels waar ze zich met bekende en onbekende tafelgenoten behalve over het voorgerecht ook over een eerste vraag konden buigen:
Waar maak je je zorgen over, waar maak je je boos over?
Behalve verbijstering over hoe één man zoveel kapot kan maken van wat we met zijn allen hebben ingesteld om onszelf te beschermen, de winst van de AfD, zorgen over wat er op sociale media en in de pers gebeurt, was er boosheid en moedeloosheid over hoe anderen regels overtreden alsof die niet voor hen gelden (op de camping bijvoorbeeld) en frustratie over egoïsme, gemakzucht, hebzucht, passiviteit, individualisme en agressie.
Boosheid was er ook over partijdige kerken, intolerantie t.a.v. asielzoekers en de LHBTI-gemeenschap, de relletjes, over hooggeplaatsten, over de onverschilligheid van Europa over de genocide in Gaza. Mensen vroegen zich af waarom er zoveel mensen zoveel mensen zo rechts stemmen.
Na deze eerste gang vroeg gespreksleider Didi aan een aantal deelnemers wat er zoal bij hen aan tafel was besproken. Tussen de gangen door was er muziek. Gitarist Leonard van der Hout en violist Robert Taen speelden onder andere het prachtige I Am Not at War with Anyone
(YouTube: Luka Bloom https://www.youtube.com/watch?v=h2p3C2T13lw , hierbij een deel van de tekst)
Hierna ontstond een stevige file toen iedereen zich naar de bar begaf om het hoofdgerecht op te halen. Nick Everts, dominee van de Doopsgezinde Kerk waar we het Groningers Vredesfestival hielden, had boodschappen gedaan en lekker gekookt. Hoe snel Nick en medeorganisator Maria ook opschepten, er vormde zich toch een lange rij.
Dat had als voordeel dat mensen weer met anderen in gesprek raakten en over en weer de resultaten van hun tafel uitwisselden.
Terug aan een andere tafel kon iedereen zich uitspreken over de tweede vraag van de avond en de eigenlijke reden om dit festival te organiseren:
Wat geeft jou hoop, waar word je blij van?
Ook na deze tweede gang ging gespreksleider Didi weer bij een paar tafels langs om te vragen naar hun “oogst¨.
In de vijf blauwe kaders een aantal antwoorden.
De derde gang, het toetje, kon weer worden opgehaald en werd hier en daar ook aan tafel bezorgd. Toen iedereen weer zat, gingen we verder met het derde onderwerp:
Hoe kun je deze hoop, deze vredelievende ideeën verspreiden?
Ook dat leverde weer veel en erg gevarieerde antwoorden op:
Hoop verspreiden kun je door samen kunst te maken, door kraanvogels te maken – te haken*, door een burendag te organiseren, door grootse dingen te vinden in het kleine, door te werken in een gemeenschapstuin en (daar) samen de handen uit de mouwen steken.
Je kunt aan deep canvassing doen: huis-aan-huis aanbellen en met bewoners in gesprek gaan over wat ons verdeelt én wat ons verbindt.
Je kunt koning Willem Alexander een vredesbrief sturen via par@dkh.nl of p/a Kabinet van de Koning, Postbus 20016, 2500 EA Den Haag
Je kunt zwaaien naar de buren, glimlachen naar een onbekende in de winkel, je kunt samen zingen
Je kunt laagdrempelige dingen doen in je eigen gemeenschap, binnen je eigen kring, via sociale media
Ga vooral door met activiteiten in je wijk.
Luister naar de podcast over innerlijke vrede bij Peace of mind: https://nl.radio.net/podcast/de-365-podcast
En weet: je bent niet alleen!
Tijdens de korte pauze waren er behalve koekjes ook Congolese oliebolletjes met kaneel, gebakken door Marie-Josée Tshiabu.
Zoals gebruikelijk bij Groningse vredesacties waren er nu ook weer vredesvlaggen en vredesstickers te krijgen, die gratis mochten worden meegenomen. Ook kon wie dat wilde zich opgeven voor Haak aan voor de vrede*, een projekt dat ontstond tijdens het festival.
Het avondprogramma begon met een verslag van Marten van den Toren- Liefting, die vertelde over zijn vredeswerk in Pakistan. Daar zijn mensen van verschillende geloven erin geslaagd om ondanks een eerste diep wantrouwen goed samen te werken, samen te leven, elkaar echt te vertrouwen en goed bevriend te raken.
Daarna las dichteres Krista Middel gedichten voor. De meeste van deze gedichten zijn nog niet gepubliceerd en kunnen we hier niet plaatsen. Wel vindt u bij Eerder georganiseerd, over de de Vredesmanifestatie van 15 februari 2025, een eerder gepubliceerd vredesgedicht van Krista wat zij nu ook voor las.
Vervolgens interviewde Willem de Haan Marie-Josée Tshiabu die daar niet helemaal op had gerekend. Zij was namelijk een week eerder ook al uitgebreid geïnterviewd ( zie https://www.dvhn.nl/regio/groningen/marie-josee-60-uit-groningen-ik-ga-jullie-nog-veel-meer-storen-over-congo/161412627.html) en dacht dat zij nu alleen een gedicht zou voordragen, wat zij alsnog deed na het interview.
Foto: Marie-Josée Tshiabu na afloop van het Vredesfestival
Toen was het tijd voor de uitreiking van de Groninger Vredesprijs.
Wie zou de eerste winnaar worden?
En waarom?
Willem vroeg Jan Schlimbach naar voren te komen. Schlimbach was de organisatoren van het vredesfestival begin dit jaar opgevallen, omdat hij dwars tegen de tijdgeest in – die op dat moment tamelijk somber was en vroeg om steeds meer bewapening – een stuk had geschreven waarin hij oproept om juist niet aan oorlog te werken, maar aan vrede.
Deze Opinie schreef hij op persoonlijke titel in het Dagblad van het Noorden, waar hij redacteur is.
de Bouwsteen van de Vrede
De eerste Groningse Vredesprijs bestaat uit een doorzichtige ¨baksteen¨ waarin 1000 kraanvogels verwerkt zijn, een Bouwsteen van de Vrede. Het kunstwerk en bijbehorende oorkonde zijn gemaakt door kunstenares Tjitske Dijkstra die ook de kraanvogels maakte waarmee het voorplein en de kerkzaal waren versierd en de eettafels werden gedecoreerd.
Schlimbach was verguld met de prijs en vertelde hoe het wel een beetje een lastig besluit was geweest om deze persoonlijke Opinie te publiceren in de krant waarbij hij redacteur is.
Voor wie dat wilde, had hij een kopie van zijn stuk meegenomen.
Het laatse optreden van dit eerste Groningse Vredesfestival was van het energieke queerkoor Diverdoatsie onder leiding van Cobien Nieuwpoort. Zij kregen iedereen aan het meezingen en meeswingen. Met een optreden dat zowel ontroerend als brutaal was, met een paar prachtige solo’s en de mooie pianobegeleiding van Mariateresa Gallicchio zorgde dit koor voor een swingend einde van de avond.
Dankwoord.
We willen graag iedereen bedanken die dit eerste Groningse Vredesfestival tot een succes maakten.
Het Groningse Vredesfestival werd mede mogelijk gemaakt door de Doopsgezinde Kerk, die de locatie gratis beschikbaar stelde en het eten betaalde; verder door financiële bijdragen van vredesbeweging Pais, enkele donateurs die anoniem willen blijven en bezoekers van het festival.
Daarnaast willen we alle bezoekers bedanken voor de welwillendheid waarmee ze de “logistieke hobbels” ondergingen, maar ook voor het enthousiaste meedoen. Dat leverde veel inzichten op waarmee de hoop en vredelievendheid vergroot zijn.
Wie werkten mee aan dit eerste Groningse Vredesfestival? In alfabetische volgorde:
De Doopsgezinde Kerk in Groningen. Meer over ds. Nick Everts en de kerk is te vinden op https://doopsgezindengroningen.nl/agenda/ en Instagram @doopsgezindengroningen
Krista Middel is een Nederlandse schrijver, dichter en docent creatief schrijven. Behalve gedichten schrijft ze korte verhalen voor verhalenbundels en werkt ze aan een roman. En ook een nieuwe gedichtenbundel is in de maak.
Zij is de drijvende kracht achter Script en co.
Marie-Josée Tshiabu is een Congolese die al 30 jaar in Groningen woont, waar zij actief is in de lokale gemeenschap. Zij is betrokken bij initiatieven zoals United Kitchen, waar ze kookt om cultuur te delen en saamhorigheid te bevorderen. Behalve in de stad is zij ook zeer actief in binnen- en buitenland bij (protest)acties tegen fascisme en discriminatie en solidariteitsacties.
Marten van den Toren-Liefting beschrijft zichzelf als een theologisch geëngageerd antropoloog. Hij werkt in Amsterdam en in Groningen. Tijdens zijn promotieonderzoek benadrukte hij de noodzaak voor kerken in West-Europa om te luisteren naar de stemmen van niet-westerse christenen, zoals Palestijnse en andere migranten, om zo bij te dragen aan een inclusievere samenleving.
Tjitske Dijkstra is een kunstenares die zich bezighoudt met uiteenlopende projecten: van borduurwerk en kraanvogels vouwen tot kunstonderwijs. Ze noemt zichzelf op haar site EchtTjitske! een creatieve duizendpoot.
Behalve de kraanvogels in de kerk maakte zij ook de Vredesprijs, het kunstwerk Bouwsteen van de Vrede en de bijbehorende oorkonde.
* Tijdens het festival ging ook het nieuwe projekt ‘Haak aan voor de Vrede’ van start:
Tjitske Dijkstra en Lous Miedema roepen met hun Haak aan voor de Vrede honderden hakers op om duizend gehaakte kraanvogelknuffels te maken, die samen een reizende ‘knuffelmuur’ van hoop en vrede gaan vormen.
Pais. Vredesbeweging Pais is een pacifistische organisatie die streeft naar een wereld zonder oorlog en voor een geweldloze, duurzame en rechtvaardige samenleving. De beweging wil mensen verenigen die het principe “nooit meer oorlog” onderschrijven en zich hier actief voor inzetten. Daarnaast zet Vredesbeweging Pais zich in voor sociale rechtvaardigheid en zorg voor het milieu.
Willem de Haan is socioloog, journalist, documentairemaker en al decennia lang vredesactivist en pacifist. In zijn boek Vrede als daad (2025) pleit hij voor radicaal pacifisme en stelt hij dat de weg van escalatie en bewapening een doodlopende weg is. Hij is een van de initiatiefnemers van de Hiroshima-herdenking in Groningen en treedt regelmatig op als spreker over vrede en verzet tegen militarisme. www.willemdehaan.nl
Wil je je aansluiten bij groepen die actief bezig zijn met (vredes)acties, dan vind je die bijvoorbeeld via de Signal-groep Collectief Activisme 050, waar allerlei soorten acties in het Noorden (en heel af en toe landelijke acties) gemeld worden.
Aanmelden kan via deze Groepslink